Ściany pokryte były licznymi malowidłami w stylu bizantyjsko-koptyjskim, wykonanych techniką al secco i pochodzących z okresu od VII do XIV wieku. Dzięki tym badaniom odkryto pozostałości katedry wczesnochrześcijańskiej, której pierwotne założenie pochodzi z końca VII wieku (wzniesiono ją na pozostałościach, dwóch kolejno poprzedzających tę katedrę kościołów). Dzięki wykorzystaniu techniki stereoskopowej 3D, będzie można przenieść się w czasie i zobaczyć, jak wyglądała katedra w okresie od VIII do XIII wieku, kiedy starożytne Pachoras było siedzibą biskupów kościoła nubijskiego. Na stronie internetowej można zapoznać się z okolicznościami tego odkrycia oraz historią chrześcijańskiej katedry wzniesionej w północno-wschodniej Afryce już w VII wieku.

Fragment sekwencji o pracy polskich archeologów W Banganarti w Sudanie, odc.1 serialu “Tajemnice Doliny Nilu”, więcej info na Sekwencja o pracy polskich archeologów w Deir el Bahari, odc.2 filmu “Tajemnice Doliny Nilu” reż. Daria Tarara przygotowała wersja robocza rekonstrukcji wnętrza katedry z Faras odkrytej w 1961 roku przez prof. K. Część malowideł z Galerii w okresie 1968–1969 było eksponowanych na czasowych wystawach w Berlinie, Essen, Hadze, Zurychu i Warszawie. Filmy przedstawiające trójwymiarowe rekonstrukcje wnętrza katedry i znajdujących się w jej wnętrzu obiektów.

Gry karciane

Przedstawia zabytki kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego. „Faras na zawsze zniknęło pod powierzchnią jeziora Nasera, ale dzięki interwencji Polaków uratowano najcenniejsze świadectwa bogatej kultury średniowiecznej Nubii, które do dziś są przedmiotem zainteresowania wielu badaczy i miłośników sztuki” – wyjaśnia Jurkow. W sali IV prezentowane są malowidła z klatki schodowej prowadzącej do galerii nad nawami katedry i przedsionka północnego, takie jak Anioł Pański z mieczem, Matka Boska z Dzieciątkiem (Eleusa) czy Majestat Krzyża (Maiestas Crucis). Obiekty te ściśle wiążą się z historią faraskiej katedry i jej licznymi przebudowami, które miały miejsce od VII do XIV wieku.

Polscy naukowcy zajmują się tymi średniowiecznymi malowidłami od lat 60. Ekspozycja została pokazana w nowej aranżacji wzbogaconej o elementy multimedialne, takie jak film stereoskopowy przygotowany przez Fundację Wyższej Szkoły Artystycznej. Twórca od wielu lat zajmuje się popularyzacją dorobku polskiej archeologii i dokumentuje pracę polskich misji archeologicznych w Sudanie i Egipcie. Po raz pierwszy w konkursie MUSE Awards nagrodzone zostały dwie prace polskiego reżysera – obok wyróżnienia dla filmu stereoskopowego FARAS 3D, doceniona została także wideoprezentacja „Treblinka – wirtualna makieta obozu”. Malowidła z Faras są zapadającymi w pamięć przykładami sztuki chrześcijańskiej Nubii.

Galeria Faras: Skarby zatopionej pustyni

Prof. Kazimierza Michałowskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie została otwarta po gruntownej rearanżacji, którą przeprowadzono w październiku 2014 roku dzięki hojności mecenasów tego przedsięwzięcia Wojciecha Pawłowskiego wraz z rodziną. Dzięki oryginalnej aranżacji wystawy i zastosowaniu nowoczesnych technologii zwiedzający mogą przenieść się do nubijskiej świątyni z VIII wieku i porównać sposoby przedstawiania obiektów kultu. Interaktywne ekrany, na których wyświetlane są pełne informacje na temat historii królestwa Nobadii (na jego ziemiach znajdował się ośrodek miejski Faras) i zmagań polskich archeologów, umożliwiają dogłębne poznanie historii afrykańskiej kultury chrześcijańskiej. Niektóre eksponaty nie zachowały się w całości, jednak nawet w tych niepełnych fragmentach widać odmienność i oryginalność sztuki nubijskiej. Do Muzeum Narodowego trafiło 67 dzieł chrześcijańskiej sztuki nubijskiej i inne zabytki odnalezione w okolicy Faras w czasie Kampanii Nubijskiej. Wystawa przedstawia wyjątkowe eksponaty, które zostały odnalezione przez polskich archeologów w czasie akcji UNESCO mającej na celu ratowanie pozostałości dawnych kultur Doliny Nilu przed zalaniem ich przez wody Jeziora Nasera.

• W sali IV prezentowane są malowidła z klatki schodowej prowadzącej do galerii nad nawami katedry i przedsionka północnego, takie jak Anioł Pański z mieczem, Matka Boska z Dzieciątkiem (Eleusa) czy Majestat Krzyża (Maiestas Crucis).
• Rustykalna faktura tynków na ścianach i ich kolor nawiązują do faktury i barwy teł konserwatorskich, na których eksponowane są malowidła.
• W ciągu roku od zakończenia konserwacji malowidła restaurowane przez zespół Hanny Jędrzejewskiej znajdowały się w bardzo różnych warunkach klimatycznych i dobrze te wszystkie zmiany wytrzymały.
• Filmy przedstawiające trójwymiarowe rekonstrukcje wnętrza katedry i znajdujących się w jej wnętrzu obiektów.
• – Okres prac remontowych i aranżacyjnych w galerii wykorzystaliśmy na konserwację – mówi Bożena Mierzejewska.

Darmowe muzea w Warszawie

To nowa interpretacja niezachowanych już malowideł, które pochodziły ze słynnej średniowiecznej katedry. 2 lutego 1961 roku misja pod kierownictwem profesora Kazimierza Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła, a w nich freski z okresu VII-XIII wieku. Dzięki pracom badawczym prowadzonym na terenie Faras w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII wieku. Odkrycie w Faras to był pierwszy namacalny ślad po kulturze i cywilizacji nubijskiej, która istniała i rozwijała się na tamtym terenie przez wiele stuleci. Jego wnętrza zdobiły wspaniałe malowidła o tematyce religijnej pochodzące z VIII–XIV wieku.

Rekonstrukcja Katedry była możliwa dzięki dokumentacji z wykopalisk w Faras oraz innych stanowisk archeologicznych na terenach dawnej Nubii, obecnie w północnym Sudanie. Stereoskopowy film FARAS 3D powstał dzięki współpracy filmowców z polskimi archeologami specjalizującymi się w historii Nubii. Po raz pierwszy od tysiąca lat, dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej, zwiedzający mogą zobaczyć Katedrę z czasów starożytnej Nubii. Jednym z najsłynniejszych zabytków tej ekspozycji i pokazu multimedialnego jest fresk przedstawiający św.

Opuszczone chrześcijańskie katedry, zostały zasypane przez piaski pustyni. Nubia została odcięta od świata chrześcijańskiego, a nowi sąsiedzi szybko podjęli wyprawy wojenne. W Nubii zaczęto budować kościoły i katedry, takie jak w Faras. Dla ich pozyskania czasem organizowali wyprawy wojenne, ale były też długie okresy pokoju, które sprzyjały wymianie handlowej i kulturowej. Odkryty przez polskich archeologów i uratowany z potopu, który pochłonął Faras. Tak wielka cześć czyniła z niego popularny temat malowideł.

W tym roku obchodzimy jubileusz 60-lecia rozpoczęcia polskich wykopalisk archeologicznych na terenie starożytnego ośrodka miejskiego Faras w Sudanie. Tego dnia polscy archeolodzy przybyli na tereny starożytnej Nubii, gdzie odkryto dobrze faras3d zachowane ruiny chrześcijańskiego kościoła. To dzięki pokrętnym zasadom Horroru w Arkham trafiliśmy na planszówkowe fora i portale. Zabieg godny pochwały, gdyż dzięki temu możemy poprzez zabawę zachęcić dzieciaki do poszerzania wiedzy na określony temat.

Pozostają dla nas cennym świadectwem bogatej kultury, tradycji i religijności mieszkańców chrześcijańskich królestw w Dolinie Środkowego Nilu, niegdyś potężnych, a dziś już niemal całkowicie zapomnianych. Dzięki piaskowi, który wypełnił opuszczone wnętrza wielu kościołów i klasztorów, malowidła naścienne przetrwały, często w zaskakująco dobrym stanie. W pobliżu sali, w której prezentowane są elementy dekoracji architektonicznej znalezione na terenie katedry i otaczającego ją miasta, prezentowane są zabytki znalezione w grobowcach biskupów – unikatowy zespół świadectw związanych z obyczajami pogrzebowymi nubijskiego wyższego duchowieństwa.

NIMOZ Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów

Nawiązania do kanonu ikonografii maryjnej Kościoła wschodniego jest obecne w sztuce nubijskiej przez cały okres jej powstawania. Znane są w Nubii cztery główne modele ikon Bogarodzicy, które funkcjonowały w Bizancjum od V wieku. W nubijskich programach ikonograficznych wykorzystywano wzorce pochodzące z kręgu kultury chrześcijańskiej, powstawały również lokalne, specyficzne warianty przedstawień. Powstawały monumentalne świątynie chrześcijańskie, na których ścianach wykonywano malowidła o różnorodnej tematyce.

Rekonstrukcję uzupełniają pokazy filmów archeologicznych i archiwalnych fotografii wykonanych podczas prac polskich naukowców na terenie Faras. Autorem projektu Faras 3D jest Władysław Jurkow – reżyser filmowy, dziennikarz, twórca filmów dokumentalnych i kurator wystaw sztuki współczesnej. Ma ona również na celu przypomnienie postaci i osiągnięć profesora Kazimierza Michałowskiego, kierownika prac archeologicznych w Faras i patrona galerii. Jest to prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D. Całość dopełniają nagrania oryginalnych koptyjskich śpiewów liturgicznych, które są odtwarzane w tej części galerii. Posadzka galerii wyłożona jest tym samym gatunkiem kamienia, który ułożony był w hallu głównym i na schodach reprezentacyjnych Muzeum Narodowego w Warszawie 80 lat temu.

Sto czterdzieści jeden drzeworytów, zgromadzonych w pierwszej połowie XIX wieku, obecnie znajduje się w Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Większość prac pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, pozostałe wypożyczono z osiemnastu muzeów polskich, dwóch instytucji zagranicznych oraz z wielu kolekcji prywatnych. Zwycięzców wybrało jury złożone z wybitnych przedstawicieli nauki i kultury, pod przewodnictwem prof. Waldemara Baraniewskiego. Odtworzony zostanie wystrój narteksu, z którego do Muzeum trafiła większość malowideł, a także nawy północnej, skąd pochodzi m.in.

Od piramid do street artu / Przekrojowy kurs z historii sztuki

W górnej części przedstawienia znajdował się Maiestas Domini, natomiast do X wieku, w dolnym rejestrze przedstawiano Matkę Bożą, czasem z apostołami, jak na zachowanym malowidle z katedry z Faras. Ikonografia sanktuariów została wyrażona dwustrefowym systemie malowideł umieszczonych w absydzie. Wystawą dzieł jednego z najwybitniejszych malarzy polskich drugiej połowy XIX wieku Muzeum Narodowe w Warszawie powraca do tradycji prezentacji twórczości artystów ze środowiska warszawskiego. Muzeum Narodowe w Warszawie, faras3d.pl

Dalej, w wydzielonym pomieszczeniu planowana jest projekcja filmu w technologii 3D ukazującego zrekonstruowaną katedrę, a także filmów poświęconych osobie prof. Kazimierza Michałowskiego, wybitnego polskiego archeologa, odkrywcy faraskiej świątyni i twórcy Galerii Faras. VII wieku w tym samym miejscu, w którym sto lat później zbudowano katedrę, będą pokazane w pierwszej części sali, przy wejściu. W nowej aranżacji zabytki ze starszego kościoła, wzniesionego w 1. Wojciech Pawłowski z Rodziną sfinansowali całkowitą modernizację, umożliwiając tym samym planowane otwarcie Galerii Faras po ponad 40 latach od pierwszego, publicznego udostępnienia zabytków.

Darmowe muzea w Warszawie

To dzięki takim gestom możemy nadal pisać o zwycięstwach, bohaterach i wydarzeniach, które zbudowały naszą tożsamość. Prezentowane zbiory powstały w stosunkowo krótkim czasie – te najstarsze w XVIII wieku, najmłodsze na początku XX wieku. Przedstawia – po raz pierwszy – różnorodne, cenne i bezcenne japońskie przedmioty, pośród których obok obiektów najwyższej artystycznej klasy, „prawdziwych arcydzieł”, odnajdujemy znakomite, niekiedy intrygujące przykłady rzemiosła artystycznego i kultury materialnej.

• W depozycie w Muzeum Luwru znajduje się kilka zabytków z Faras, będących własnością Muzeum Narodowego w Warszawie.
• Zgodnie z projektem technicznym malowidła sklejone z płytą wzmacniającą miały być umieszczone na podłożu w formie płaskiego pudła, zbudowanego z dwóch perforowanych twardych płyt pilśniowych usztywnionych drewnianą kratownicą.
• Interaktywne ekrany, na których wyświetlane są pełne informacje na temat historii królestwa Nobadii (na jego ziemiach znajdował się ośrodek miejski Faras) i zmagań polskich archeologów, umożliwiają dogłębne poznanie historii afrykańskiej kultury chrześcijańskiej.

Galeria Faras w Muzeum Narodowym w nowej odsłonie

Podobne przedstawienie również z katedry z Faras przedstawia królową Martę pod opieką Matki Bożej. Około X wieku program ikonograficzny absydy zostaje zmieniony. Przedstawienie typu Eleusa powstało w kręgu sztuki faras3d koptyjskiej i kapadockiej, zapewne w wyniku ewolucji wyobrażenia Hodegetrii. Dosyć wcześnie pojawiło się przedstawienie Bogurodzicy z Dzieciątkiem na lewym ramieniu (np. z katedry w Faras, około 1005 r.) oraz Matki Boskiej stojącej.

Pierwsza partia znalezisk została przywieziona do Warszawy w 1962 roku. Niezwykle ważne było zapewnienie im bezpiecznego miejsca do przechowywania, a więc podjęto decyzję o stworzeniu muzeum poświęconego Nubii i znaleziskom z tego terytorium. Wyniki wykopalisk w Nubii były nie tylko sensacyjne, ale wniosły ogromny wkład w badania nad chrześcijaństwem i sztuką (gdyż znaleziono wiele nowych dzieł sztuki). Było to spowodowane faktem, że pod koniec XX wieku w Nubii przeprowadzono niewiele wykopalisk.

Drugie z malowideł, które w Faras sąsiadowało z tym pierwszym, przedstawia postać siedzącą na tronie, która wyciąga przed siebie ręce. „Początkowo badacze określali te malowidła jako przedstawienia apostołów. „Część malowideł Katedry w Faras, około jednej trzeciej, zachowana była w tak złym stanie, że nie mogły być zdjęte ze ścian. Aby przebadać tereny zagrożone zalaniem wodami Nilu, w organizowanej pod egidą UNESCO akcji ratowania zabytków wzięli udział naukowcy z dwudziestu sześciu krajów. Pod koniec tego wieku wszystkie trzy były już chrześcijańskie. Malowidła, odkryte przez polskich archeologów, trafiły tylko do Sudańskiego Muzeum Narodowego w Chartumie i do warszawskiego Muzeum Narodowego.

Na badanym przez polskich archeologów terenie odnaleziono pozostałości budowli sakralnych (datowano je na VII-VIII wiek p.n.e.). XX wieku słynni polscy archeolodzy pod kierownictwem Kazimierza Michałowskiego otrzymali długo wyczekiwane pozwolenie na prowadzenie wykopalisk w dolinie Nilu. Muzeum nosi imię wybitnego ukraińsko-polskiego nubiologa, archeologa i historyka sztuki Kazimierza Michałowskiego. Produkcja audiowizualna została zrealizowana dla Muzeum Narodowego w Warszawie.

lecie polskiej misji archeologicznej w Sudanie. Refleksje ambasadora Michała Murkocińskiego

W odpowiedzi na apel UNESCO o ratowanie przeznaczonych do zalania zabytków zdecydowano się na zdjęcie malowideł ze ścian i przetransportowanie ich w bezpieczne miejsce, gdzie miały zostać poddane zaawansowanym pracom konserwatorskim. Prace kampanii wykopaliskowych Polskiej Ekspedycji Archeologicznej w Faras w latach 1961–1964 przyniosły odkrycie ponad stu malowideł ściennych, które dekorowały zachowane do znacznej wysokości ściany katedry. Najważniejszą rolę pełni w niej duża sala, w której z jednej strony możemy zobaczyć malowidła pochodzące z narteksu katedry, a z drugiej – z jej absydy. Obecna Galeria – autorką scenariusza była Bożena Mierzejewska, a projektantami Mirosław Orzechowski i Grzegorz Rytel – została pomyślana jako przestrzeń, która ma wskazywać na sakralny charakter zgromadzonych w niej dzieł. Celem prowadzonej pod auspicjami UNESCO Kampanii było uratowanie i zadokumentowanie jak największej liczby stanowisk archeologicznych i zabytków sztuki na terenie Egiptu i Sudanu, które były zagrożone w wyniku budowy Wysokiej Tamy Asuańskiej. W Galerii prezentowany jest liczący ponad 60 dzieł zespół malowideł pochodzących z katedry w Faras.

Ta część galerii poświęcona jest krzyżom różnego pochodzenia i różnych typów. W tej sali prezentowane są malowidła w większości zdjęte ze ścian narteksu, nawy północnej, prezbiterium oraz kaplic ze strony południowej. Sala VI zaprojektowana jest w taki sposób, aby oddać charakter świątyni, poprzeczne arkady wydzielają kolejne aneksy, w których prezentowane są ścienne malowidła, rozmieszczone w podobny sposób jak w katedrze w Faras. W salach II i III można obejrzeć filmy dotyczące historii odkryć, samej Nubii oraz Kampanii Nubijskiej, a także malowideł, ich stylu i ikonografii.

Przestrzeni sali, która mieści główną ekspozycję malowideł ściennych nadano więc hierarchiczny i kierunkowy charakter. Jedna część trafiła do Muzeum Narodowego w Chartumie, a druga do Muzeum Narodowego w Warszawie, gdzie powstała piękna Galeria Faras – podkreślała archeolożka i historyczka sztuki. Te malowidła  podzielono mniej więcej na pół. Wtedy zespół pod kierownictwem prof. Kazimierza Michałowskiego wziął udział w międzynarodowej akcji ratowania zabytków z terenów, które czekało zalanie spowodowane budową Wielkiej Tamy w Asuanie.